ဗမာ့လြတ္လပ္ေရး အေရးေတာ္ပံု

၁၉၃၈ခု ေအာက္တိုဘာလတြင္ တို႔ဗမာအစည္းအ႐ံုးသို႔ သခင္ အျဖစ္ စာရင္းသြင္းခဲ့၏။ ဥပေဒတန္း၌ စခန္းကုန္သင္ရန္ ကိစၥကို လည္းေကာင္း၊ ကြၽႏ္ုပ္တို႔၏ ေရွ႕အလားအလာမ်ားကို လည္းေကာင္း တစ္ပါတည္း အၿပီးသတ္ စြန္႔လႊတ္လိုက္ကာ ကြၽနု္ပ္ သည္ ၾသဂုတ္လအတြင္း ႏွစ္ဝက္ေက်ာင္းပိတ္ရက္ရသည့္ အခါမွ စ၍ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းေတာ္ႀကီးမွ ထြက္ခဲ့၏။
ဥေရာပတိုက္တြင္ ျမဴနစ္အေရး ေပၚေပါက္လာျခင္းသည္ပင္ ဒုတိယကမာၻစစ္ႀကီး မလြဲျဖစ္ရမည့္အေရးကို ကြၽႏ္ုပ္၏ အသိဉာဏ္အတြင္း လင္းခနဲေပၚေစေတာ့၏။ ထို႔ထက္ေစာစြာကပင္ ၁၉၃၉ - ၄ဝခုေလာက္၌ ကမာၻစစ္ ျဖစ္မည့္အေရးကို ကြၽႏ္ုပ္တို႔ တစ္စု တြက္ဆၿပီး ျဖစ္၏။ ထိုအခ်ိန္ေလာက္တြင္ လက္နက္ျဖည့္ တင္းေရး ကိစၥမ်ား သည္ ႏုိင္ငံႀကီးမ်ား၌ လံုးဝၿပီးစီးမည္ျဖစ္ေသာ ေၾကာင့္လည္း ကမာၻႏွင့္အမွ် စစ္မီးေလာင္ကြၽမ္းခ်ိန္တြင္ တို႔ဗမာ မ်ား မည္သို႔ ေျခလွမ္းလွမ္းၾကမည္ကို ကြၽႏ္ုပ္တို႔လူစု မေတြးဘဲ မေျပာဘဲ မေနႏိုင္ၿပီ။ ေျပာဆိုေဆြးေႏြး ၾက၏။ သို႔ေသာ္ ထိုအခါက ကမာၻစစ္ႀကီး မလြဲျဖစ္ေတာ့မည္ ကို တြက္ဆမိ႐ံုသာ တြက္ဆမိ၍ ဧကန္အတိအက် ကား ေျပာဆို ႏိုင္ခဲ့သည္မဟုတ္ေသာ္လည္း ျမဴနစ္ၿမိဳ႕၌ အဂၤလိပ္ နန္းရင္းဝန္ ခ်ိန္ဘာလိန္သည္ မိမိႏိုင္ငံေတာ္ႀကီး၊ ဂုဏ္သိကၡာကိုမွ် မငဲ့မေထာက္ႏိုင္ရွာေတာ့ဘဲ ဟာရ္ - ဟစ္တာလာ ေက်ေအးႏွစ္သိမ့္ ေရးအတြက္ ဦးႏွိမ့္သည့္အခါတြင္ကား ကမာၻစစ္ႀကီး တံခါးမ၌ ဆိုက္ေရာက္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္းကို သည္းထိတ္ရင္ဖို သိရွိရေလ ေတာ့၏။
ကမာၻစစ္ အမွန္ျဖစ္ေခ်ေတာ့မည္။ ဗမာ့ အေျခကား အသို႔နည္း။ ဗမာေတြ ဘာလုပ္ၾကမည္နည္း။ ဤျပႆနာမ်ား ကား ကြၽႏု္ပ္ေရွ႕တြင္ အလွ်ိဳလွ်ိဳ တသီႀကီး ေ၌းလာေလေတာ့၏။ တစ္ခုတည္းေသာ အဓိဌာန္ကို ႐ုတ္ျခည္း ကြၽႏ္ုပ္ျပဳလိုက္၏။
“ငါ့အတြက္ ျဖစ္လိုရာ ျဖစ္ေစေတာ့၊ ႏုိင္င့ေရး ဂယက္ဝဲအ တြင္းသို႔ ေျခစံုပစ္၍ ဇြတ္ဆင္းကာ ငါ၏ႏိုင္ငံလြတ္လပ္ ေရး အတြက္ မေနမနား စြန္႔စားလံုးပမ္းေတာ့အံ့။” ဤအဓိဌာန္ကို သန္သန္ႀကီး ျပဳလိုက္မိေတာ့၏။ မည္ သူသည္ ဤသို႔ အခါေကာင္း အခြင့္ထူ ေ႐ႊလမ္းႀကီး ျဖဴးေနသည့္ အခိုက္မ်ိဳးတြင္ ကိုယ့္ႏိုင္ငံအတြက္ စြန္႔စားေရးကို လက္လြတ္ခံ ႏိုင္ခ်ိမ့္မည္နည္း။ ဟိ သစၥံ ထိုစကား မွန္၏။ ကြၽႏု္ပ္အတြက္ မွန္ လွ၏။ ကြၽႏု္ပ္ လက္လြတ္မခံ။ စြမ္းအားရွိသေလာက္ ကိုယ့္လူမ်ိဳး ႀကံဳေတြ႕ေနရေသာ ၾကမၼာဆိုးကို ကေျပာင္းကျပန္ ေမွာက္လွန္ ထုေတြ၊ အျမစ္ပါႏုတ္၍ ေခ်ေတာ့အံ့။ သခင္အစည္းအ႐ံုးမွ တစ္ ဆင့္ ႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရး တိုက္ရန္ တိုက္ပြဲတြင္းသို႔ ကြၽႏု္ပ္စတင္ ဆင္းမိခဲ့ေလသည္။
ကြၽႏ္ုပ္ သခင္ဘဝတြင္ ဆင္းမိသည္ႏွင့္တၿပိဳင္နက္ သပိတ္ ေမွာက္မႈ၊ စီတန္းလမ္းေလွ်ာက္အင္အားျပမႈ၊ ေတာ္လွန္ေရး ဒီလိႈင္းတံပိုးတို႔သည္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ဖံုးလႊမ္းသြားခဲ့ေလသည္။ ၿဗိ တိသွ်အစိုးရကလည္း ထºကမႈမ်ားကို ငဲ့ၫွာမရွိ၊ ျပင္းထန္စြာ တန္ ျပန္တိုက္ေလေတာ့၏။ ကြၽႏု္ပ္ႏွင့္တကြ ႀကံရာပါ ေဖာ္တစ္သင္း သည္ (ကြၽႏု္ပ္တို႔ကို ဖမ္းခ်ဳပ္လိုက္သည့္ အဂၤလိပ္ပုလိပ္မင္းႀကီး စကားအတိုင္း သံုးရက) “အစိုးရအဖြဲ႕ကို အင္ႏွင့္အားႏွင့္ ေတာ္ လွန္လုပ္ႀကံမႈ” ျဖင့္ အစစ္အေဆးမရွိ၊ ရန္ကုန္ေထာင္တြင္ အတန္ ၾကာမွ် အက်ဥ္းခ်ထားျခင္းခံလိုက္ၾကရ၏။
အမွန္မွာလည္း ထိုေတာ္လွန္မႈမ်ားတြင္ ကြၽႏု္ပ္၏ အနည္းငယ္ မွ်ေသာ လက္ရာသည္ ပါသည္မွန္၏။ ေျပာျပေလာက္ေသာ လက္ရာကား မဟုတ္လွပါ။ ဤအေရးမ်ားသည္ အရွိန္ယူေနၿပီ ျဖစ္ေသာ ကမာၻစစ္ႀကီးကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ေပၚလာရမည့္ မေဝး လွေသာ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရး အေရးေတာ္ပံုႀကီး မဟာအခါႀကီး မ်ားအတြက္ နိဒါန္းကေလးမွ်သာ ျဖစ္ေၾကာင္းကို ေကာင္း ေကာင္းႀကီး ထင္ျမင္မိေတာ့၏။

ဥေရာပစစ္
ကြၽႏု္ပ္ထင္သကဲ့သို႔ပင္ အမွန္ပင္ စစ္ျဖစ္ရေတာ့၏။ ၁၉၃၉ခု စက္တင္ဘာလ (၃)ရက္ေန႔တြင္ ဥေရာပစစ္ စတင္တိုက္ ေလသည္။ (ကြၽႏ္ုပ္၏ အမွတ္အသား မမွားပါက) စစ္မေၾကညာမီ (၂)ရက္ကပင္ တို႔ဗမာအစည္း အ႐ံုး ျပည္လံုးဆိုင္ရာ အလုပ္အမႈ ေဆာင္အဖြဲ႔၏ အထူးအစည္းအေဝးကို က်င္းပကာ ပါတီမေ႐ြး ဗမာ့လြတ္လပ္ ေရးကို ခ်စ္သူအားလံုးပါဝင္၍ တို႔ဗမာအစည္း အ႐ံုးႏွင့္ ေဒါက္တာဘေမာင္၏ ဆင္းရဲသားအစည္းအ႐ံုးကို အ ေျခထားလ်က္ ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂုိဏ္းတစ္ခု တည္ေထာင္ရန္ကို ဆံုး ျဖတ္ခဲ့ၾကေလသည္။
အမွန္ေပၚ ေပါက္လာေတာ့မည္ျဖစ္ေသာ ကမာၻစစ္ကို ႀကိဳးတင္၍ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ၾကျခင္း ျဖစ္၏။ ဤဆံုးျဖတ္ခ်က္ အတိုင္းပင္ ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂုိဏ္းႀကီးကိုလည္း ဖြဲ႔စည္းမိေလသည္။ ထိုဂိုဏ္းႀကီး ျပန္႔ပြားမႈအတြက္ အနည္းငယ္မွ်သာ စီမံရစဥ္မွာ ပင္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရသည္ ႏိုင္ငံအႏွံ႔ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္မႈမ်ားကို စတင္ ျပဳလုပ္လိုက္ရကား အဖမ္းခံရသူမ်ားအထဲတြင္ အရာ ေရာက္ေသာ ထြက္ရပ္ဂိုဏ္းေခါင္းေဆာင္မ်ား အားလံုးေလာက္ ပါဝင္သြားေလေတာ့သည္။
ကြၽႏု္ပ္ကား တစ္ေယာက္တည္း လြတ္က်န္ရစ္သည္။ ကြၽႏု္ပ္အား အမွန္ဖမ္းမည့္အေရးမွာလည္း လွ်ဳိ႕ဝွက္ထား ခ်က္ပင္ ဆိုေသာ္လည္း အမ်ားသိၿပီး ျဖစ္ေလၿပီ။ ကြၽႏု္ပ္မွာလည္း ထိုအခါ က အိႏိၵယႏိုင္ငံတြင္ ရမ္ဂါကြန္ဂရက္ အစည္းအေဝးတက္ေရာက္၍ ဂႏၵီ၊ ဂ်ပါဟာလ္လာ ေန႐ူး၊ ဆူဘတ္စ္ဘို႔စ္ အစရွိေသာ ကြန္ဂ ရက္ေခါင္းေဆာင္ မ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုၿပီး ဗမာႏိုင္ငံသို႔ ျပန္ေရာက္စ ျဖစ္၏။
အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ ကြၽႏု္ပ္တို႔ သြားလာရတို႔၌ ေနာက္က အစိုးရ စံုေထာက္မ်ား ဇြဲေကာင္းေကာင္းႏွင့္ လိုက္ေန ေၾကာင္း သိခဲ့၏။ ဗမာႏိုင္ငံသို႔ ကြၽႏ္ုပ္တို႔ ျပန္ေရာက္သည္ဆိုလွ်င္ပင္ ကြၽႏု္ပ္တို႔ အိႏၵိယတြင္ လုပ္ကိုင္ခဲ့သမွ် ကိစၥမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ ေသာ အစီရင္ခံစာတို႔ကို စီရင္စု တိုင္းရွိအရာရွိႀကီးမ်ားထံ ေဝငွ ေပးပို႔ထားေၾကာင္း သိရွိရ၏။ သခင္အစည္းအ႐ံုးကို မတရား အစည္းအ႐ံုးအျဖစ္ ေၾကညာလိမ့္မည္ဟူေသာ သတင္းမ်ားမွာ လည္း ျပန္႔လ်က္ရွိေလသည္။ ေပၚေပါက္လ်က္ရွိေသာ အေျခအေနအားလံုးကိုျခံဳ၍ ထင္ျမင္ေအာင္ ဆင္ျခင္ၾကည့္ၿပီး ေနာက္ ေပၚေပၚထင္ထင္မေနဘဲ ခပ္လ်ိဳလ်ိဳေနျခင္းသာ ေကာင္းမည္ဟု ေတြးေတာမိသည့္အ ေလ်ာက္ ႀကံဳ လာရမည့္ အေရးဟူသေ႐ြ႕ကို ရင္ဆိုင္ရန္ အသင့္စီ စဥ္ရေလသည္။ သို႔ေသာ္ စီစဥ္သင့္သေ႐ြ႕ကို အၿပီးအစီး မစီစဥ္ ရေသးမီ ကြၽႏု္ပ္၏ ရဲေဘာ္အားလံုးေလာက္ပင္ ေထာင္တြင္း ေရာက္ကုန္ၾကေလၿပီ။ ေျခရာေပ်ာက္လွ်ိဳး၍ ေနရန္ကို ေလာေလာဆယ္ ကြၽႏု္ပ္အား ဖမ္းဆီးရန္ ဝရမ္းထြက္၍လာေလေတာ့သည္။ ဆံျခည္တစ္လံုးၾကား လြတ္ေျမာက္သြားရျခင္းတည္း။ ဤသို႔ ေသာ မလြတ္မေျမာက္ပါက ကမာၻစစ္ႀကီး တာရွည္သေလာက္ မွ်သာ မကမူဘဲ ကမာၻ႔အေ႐ွ႕ပိုင္းတြင္ အဂၤလိပ္အေျခ ေသခ်ာ တည္ၿမဲသည့္အခ်ိန္ထိ ကြၽႏု္ပ္၏ဘဝကိုအက်ဥ္းေထာင္ တြင္ ျမဳပ္ႏွံျခင္း ျပဳရေတာ့မည္ျဖစ္ရကား အလုပ္မရွိအခ်ိန္အားသည္ႏွင့္ အမွ် အေရးမပါသည့္ေဒါသကိုမ်ိဳသိပ္ ကာ ဘာကိုမွ်လုပ္ႏိုင္ မည္မဟုတ္ေသာဘဝသို႔ ေရာက္ရေတာ့မည္ အမွန္။
ဤေနရာ၌ ၾကားျဖတ္သေဘာျဖင့္ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ အျဖစ္အပ်က္ကေလးကို ခ်ဳပ္၍ ေျပာရဦးမည္ ျဖစ္၏။ ကြၽႏု္ပ္ ေတာ္လွန္ေရးသမားတစ္ေယာက္အျဖစ္ ေရွာင္တိမ္းမေနရခင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္သမဂၢမွ တကၠသိုလ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔ဝင္ လူ ႀကီးတစ္ဦးအျဖစ္ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခဲ့၏။ အစည္းအေဝး တစ္ႀကိမ္ မွ်သာ တက္ေရာက္ႏိုင္ခဲ့၏။ ထိုအခ်ိန္မွာပင္ ျပင္ သစ္ ႏုိင္ငံႀကီး မလြဲၿပိဳအက္ပ်က္ျပားမည့္ အရိပ္နိမိတ္တို႔သည္ ထင္ရွားလာေလသည္။ ျပင္သစ္သမၼတ ဥကၠဌအမ္ေရနဒ္သည္ ႐ုစဘဲလ္ထံသို႔ ေနာက္ဆံုး အသနားခံလိုက္ေသာ အခါတည္း။ ထိုအခါက ဗမာႏိုင္ငံ ပညာမင္းႀကီးျဖစ္ေသာ ေအ၊ ကင္းဘဲလ္သည္ တကၠသိုလ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ဝင္ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦး ျဖစ္ခဲ့၏။ အုပ္ခ်ဴပ္ေရးအဖြဲ႕၏ အစည္းအဝးအၿပီးတြင္ ကင္းဘဲလ္ သည္ ကြၽႏု္ပ္အား သူကားႏွင့္ တင္ေခၚခဲ့၏။ အဂၤလိပ္ အရန္စာရင္းဝင္ ဗိုလ္မွဴးေလး (ေမဂ်ာ) တစ္ေယာက္ ျဖစ္႐ံုသာမကအလြန္ထက္လွသည္ ဟု ထင္ရွားေသာ ကင္းဘဲလ္လို လူမ်ိဳး တစ္ေယာက္က ကြၽႏု္ပ္အား ဤသို႔ကားႏွင့္ တင္ေခၚျခင္းမွာအလြန္ထူး ျခားလာေလသည္။ ပိုထူးျခားခ်က္ကား ကြၽႏု္ပ္ကဲ့သို႔ ေသာ သံမဏိၿဗိတိသွ်ဆန္႔က်င္ေရးသမားတစ္ေယာက္ကို ယခု စစ္ႀကီးတြင္ အဂၤလိပ္အား ကူညီပါမည့္အေၾကာင္း သနားစဖြယ္ တုန္ရီေသာအသံျဖင့္ ေတာင္းပန္ျခင္းပင္ ျဖစ္ေလသည္။ ကြၽႏု္ပ္က သူေတာင္းပန္သကဲ့သို႔ မလုပ္ႏိုင္သျဖင့္ ဝမ္းနည္းေၾကာင္းႏွင့္ စကားခ်ီကာ အဂၤလိပ္ ဓနရွင္စနစ္ကို ၿဖိဳဖ်က္ရန္သာ ကြၽႏု္ပ္လုပ္ရ လိမ့္မည္အေၾကာင္းကို ျပန္ေျပာလိုက္ရ၏။

အေရွ႕သို႔
အေရးေတာ္ပံုကို ဆက္ရမည္ဆိုေသာ္ ကြၽႏု္ပ္တို႔ ေထာင္ အျပင္ဘက္တြင္ က်န္ရစ္သူတစ္စုမွာ စုေဝးစည္း႐ံုး၍ လက္နက္စြဲကိုင္ကာ ေတာ္လွန္ေရးျပႆနာကို ေဆြးေႏြးမိၾက ေတာ့သည္၊ ကြၽႏ္ုပ္တို႔တြင္ လက္နက္လည္းမရွိ၊ ဘယ္သို႔ လက္ နက္ရေအာင္ ရွာရမည္နည္း။ ဤျပႆနာသည္ ေပၚေပါက္လာ ေလေတာ့၏။ ေနာက္တစ္လ၊ ႏွစ္လအခါက ကြၽႏု္ပ္တို႔သည္ ဝင္႐ိုးတန္း သူလွ်ိဳတစ္ေယာက္ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုမိသျဖင့္ ႏိုင္ငံတြင္းမွေန၍ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဖ်က္ဆီးမႈမ်ားကို အႏွံ႔အျပားျပဳလုပ္ၾကရန္ စီစဥ္ခဲ့ၾက ေသး၏။ သို႔ေသာ္ ထိုအစီအစဥ္မ်ားအတိုင္း ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ ျခင္း မရွိခ့ဲေခ်။ ထိုအေတာအတြင္းမွာပင္ ကြၽႏု္ပ္တို႔၏ အဆက္ အသြယ္မွာ ေႏွာင့္ယွက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ပ်က္ျပား သြားရေလသည္။ ေနာက္တစ္ဖန္ အဆက္အသြယ္ရေအာင္ ႀကံၾကပါေသး၏။ ဆက္သြယ္ေရးတာဝန္က်ေသာ ရဲေဘာ္အခ်ိဳ႕အဖမ္းခံရျပန္ သျဖင့္ ေနာက္ထပ္တစ္ဖန္ အဆက္အသြယ္ရရန္ အေရးသည္ လည္း ပ်က္ျပားရ ျပန္ေလသည္။
ဗမာ - ေရာ္ဂ်ာေကးစ္ တစ္ေယာက္ ေပၚေပါက္လာမွ ျဖစ္မည္ဟု ကြၽႏ္ုပ္တို႔အားလံုး သေဘာကိုက္ညီၾက၏။ ကြၽႏု္ပ္၏ ကိုယ္ႏွင့္ အသက္ကိုပင္ ဗမာ - ေရာ္ဂ်ာေကးစ္အျဖစ္ယူရန္ ႏိုင္ငံအတြက္ စြန္႔လွဴလိုက္၏။
ထို႔ေၾကာင့္ ၁၉၄ဝ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ(၈)ရက္ေန႔၊ ဂ်ာမနီ ေလတပ္ႀကီးက ရာဇဝင္တြင္ မႀကံဳစဖူးေသာ ေလေၾကာင္း စစ္ပြဲ ႀကီး ဆင္ႏြဲကာ လန္ဒန္ၿမိဳ႕ႀကီးကို တိုက္ေသာေန႔၊ ထိုေန႔တြင္ပင္ ကြၽႏ္ုပ္သည္ ဗမာႏိုင္ငံေတာ္ကို တ႐ုတ္ သေဘၤာသားမ်ား စီမံခန္႔ ခြဲေမာင္းႏွင္သည့္ ေနာ္ေဝပိုင္ သေဘၤာေပၚတြင္ တိတ္တဆိတ္ ပုန္းေအာင္ထြက္ခြာ လိုက္ပါသြားရေလေတာ့သည္။
ယခုအခါ တပ္ေပါင္း ဗိုလ္တစ္ဦးျဖစ္ေနၿပီျဖစ္ေသာ ရဲေဘာ္တစ္ဦးလည္း ကြၽႏ္ုပ္တို႔ႏွင့္အတူ ကူညီေဖာ္အျဖစ္ ပါခဲ့၏။ ကြၽႏ္ုပ္၏ ခရီးဆံုးဌာနမွာ အမိြဳင္ၿမိဳ႕ျဖစ္၍ ထိုၿမိဳ႕မွေန၍ ကြၽႏု္ပ္၏ လုပ္ေဆာင္စရာရွိသည့္ ကိစၥအမ်ားကို ခန္႔ခြဲစီမံရမည္ျဖစ္၏။
ကြၽႏု္ပ္အျဖစ္ကား သန္းေခါင္းလကြယ္ ေတာအုပ္အလယ္၌ ေရာက္သူပမာ ရွိေနေတာ့သည္။ ကြၽႏု္ပ္သြားရမည့္ ေနရာႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကြၽႏု္ပ္ ဘာတစ္ခုမွ်မသိ။ ေဆြလည္းမရွိ၊ မိ်ဳးလည္းမရွိ၊ ကမာၻ႔အေရွ႕ပိုင္းသားသည့္ အေရွ႕ပိုင္းအေၾကာင္း အတုအေယာင္မွ်ေလာက္သာ သိ၏။ သိသမွ်လည္း မေရရာလွ၊ ဆိုး႐ြားေလစြ။
တကၠသိုလ္ေက်ာင္းတိုက္၌ တကၠသိုလ္သမဂၢ အိုးေဝ မဂၢဇင္း စာတည္းအျဖစ္ လုပ္ကိုင္ေနစဥ္ ဦးဥတၱမ ကိုယ္ေတာ္ႀကီး ၏ေဟာေျပာခ်က္မ်ားကို နာၾကားရ၏။ ထိုအခါ အသိဉာဏ္တစ္ ခုသည္ ကြၽႏု္ပ္ဦးေႏွာက္တြင္ ပြင့္လင္းလာ၏။ ထို႔ေၾကာင့္ သမဂၢ ေၾကညာခ်က္တြင္လည္းေကာင္း၊ အိုးေဝမဂၢဇင္းတြင္လည္း ေကာင္း၊ ႏိုင္ငံေတာ္ပညာေတာ္သင္မ်ားအား အေနာက္ႏုိင္ငံသို႔ လႊတ္စဥ္အတိုင္း မလႊတ္ဘဲ အေရွ႕အာရွ၊ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ သို႔သာ လႊတ္ သင့္ေၾကာင္း၊ အေရွ႕႐ႈသင့္ၾကၿပီျဖစ္ေၾကာင္းမ်ားကို ေရးသားခဲ့ဖူး ၏။ ဗမာႏိုင္ငံလံုးအႏွံ႔ သပိတ္ေမွာက္မႈမ်ား ေပၚေပါက္လာၿပီး ေနာက္ ထိုအခါ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အဖြဲ႔က ပညာေတာ္သင္မ်ားကို ဂ်ပန္ သို႔ လႊတ္စျပဳခဲ့ေလသည္။
ကြၽႏု္ပ္ သခင္ျဖစ္လာသည့္အခါတြင္ ကြၽႏု္ပ္တို႔ယေန႔ တိုင္ လမ္းလြဲလိုက္လ်က္ ရွိၾကသည္ကို ထင္ျမင္လာ၏။ အာရွ ႏုိင္ငံေရးသေဘာမ်ားကို ႏံွ႔စပ္ေခ်ာက္ခ်ားေအာင္ ရွာေဖြဆည္း ပူးသင့္ပါလ်က္ ကြၽႏု္ပ္တို႔၏ အဖိုးထိုက္လွေသာ အခ်ိန္မ်ားကို မဆီမဆိုင္လွေသာ အေနာက္ႏိုင္ငံအေရးမ်ားကို ေလ့လာရျခင္း ျဖင့္ ျဖဳန္းခဲ့ၾကမိသည့္ အမွားကား ႀကီးလွ၏။ ကြၽႏု္ပ္ တကၠသိုလ္ တြင္ပညာဆည္းပူးစဥ္က ႏိုင္ငံသမိုင္းကို ဘာသာတစ္ရပ္အျဖစ္ ယူခဲ့မိ၏။ ထိုသမိုင္းမွာလည္း အေနာက္ပိုင္းသမိုင္းသာတည္း။
ကြၽႏ္ုပ္တို႔၏ ကိုယ္ပုိင္အေမြျဖစ္ေသာ အလြန္ေရွးက်ခဲ့ သည့္ ယဥ္ေက်းမႈႀကီးမ်ား ေပါက္ဖြားတည္ထြန္းရာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ႀကီးႏွင့္ ေခတ္သစ္ႏိုင္ငံႀကီးျဖစ္ေသာ ဂ်ပန္စေသာ အေရွ႕ႏိုင္ငံမ်ား ၏ အေၾကာင္းကိုကား ဝိုးဝါးမေသမခ်ာမွ်သာ သိခဲ့ရ၏။ မဟာ အေရွ႕အာရွအေၾကာင္းအထူးသျဖင့္ နိပြန္သမိုင္းကို ေလ့လာရန္ စိတ္ပိုင္းျဖတ္မိခ်က္မွာ အထူးေႏွာင္းသြားေလသည္။ စာအုပ္ဆိုင္ မ်ားရွိ စာအုပ္မ်ားမွာလည္း အဂၤလိပ္ - အေမရိကန္ ဝါဒျဖန္႔စာ အုပ္မ်ားသာ ျဖစ္၏။ ဂ်ပန္သည္ အဂၤလိပ္အားတိုက္ရမည္ဟူ ေသာ စာအုပ္တစ္အုပ္သာ လွ်င္ ကြၽႏု္ပ္စိတ္ႀကိဳက္ႏွင့္ တိုက္ဆိုင္ မိသည္။ ထိုစာအုပ္ဖတ္ၿပီးသည္ကစ၍ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးသည္ အေရွ႕ဘက္တြင္သာရွိ၏။ အေရွ႕ရွိ နိပြန္တို႔ႏွင့္သာ ရွိ၏ ဟူေသာ အခ်က္ကို ကြၽႏု္ပ္မ်ားစြာယံုၾကည္ ႏွလံုးသြင္းမိခဲ့ေတာ့၏။
တကၠသိုလ္တြင္ ရွိစဥ္ကလည္း(ေခတ္သစ္ဂ်ပန္၏ တစ္စ တစ္စတိုးတက္မႈ) (ေခတ္သစ္ဂ်ပန္) (ဂ်ပန္ႏိုင္ငံျဖစ္) ႏွင့္ ႏုိင္ငံျခားေရးဆိုင္ရာ အသင္းမွ (၃) လတစ္ႀကိမ္ ထုတ္ေဝသည့္ (ေခတ္ၿပိဳင္ဂ်ပန္)ေခၚ ဂ်ာနယ္စေသာ စာအုပ္မ်ားေလာက္ကိုသာ ဖတ္ခဲ့ရ၏။ ထို႔ေၾကာင့္ပင္ ကြၽႏု္ပ္အေရွ႕သို႔ ထြက္လာသည့္ အေရးမွာ အေမွာင္တိုက္ တြင္ သက္ဆင္းသည္ႏွင့္ တူလွ၏ဟု ကြၽႏု္ပ္ ဆို၏။ လူငယ္တို႔၏ တရွဴးထိုး (တံုးတိုက္က်ားကိုက္) စိတ္၏ လံႈ ေဆာ္မႈေၾကာင့္သာ ထြက္ခဲ့မိျခင္းျဖစ္သတည္း။
အလုပ္အစီအစဥ္ဟူ၍ အတိအက် ဘာမွ်ရွိသည္ မဟုတ္ေခ်။ ကြၽႏု္ပ္၏ ေျမာ္ျမင္တသ သမွ်ဉာဏ္ျဖင့္သာ ႀကံဳရ မည့္အေရးဟူသေရြ႔ကို စီမံအုပ္စီးရန္ ကြၽႏ္ုပ္၏ ရဲေဘာ္မ်ားက အာဏာကုန္လြဲအပ္လုိက္ျခင္း ျဖစ္ေလသည္။ အဘယ္သို႔ပင္ျဖစ္ ေစ ငါသည္အကယ္၍ ေသသြားသည့္တိုင္ေအာင္ ျမတ္ေသာ ေသျခင္း၊ ႏိုင္ငံအတြက္ေသျခင္း သာျဖစ္သည္ဟု ကိုယ့္ကိုယ္ကို ႏွစ္သိမ့္ရေတာ့၏၊ ၁၉၄ဝခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ(၂၄)ရက္ေန႔တြင္ အမိြဳင္ ၿမိဳ႕သို႔ ေရာက္ခဲ့ေလသည္။

နိပြန္ႏိုင္ငံတြင္
အမိြဳင္ၿမိဳ႕၌ (၂) လၾကာမွ် ေစာင့္ဆိုင္းၿပီးေနာက္ နိပြန္ ဗိုလ္မွဴးကေလးတစ္ဦး ကြၽႏု္ပ္တို႔အား အေခၚလႊတ္ကာ ဗမာႏုိင္ငံ ရွိ ကြၽႏ္ုပ္တို႔၏ ရဲေဘာ္မ်ားက ပို႔လိုက္ေသာ ကြၽႏု္ပ္တို႔၏ ဓါတ္ပံု မ်ားကို ျပသလ်က္ ထိုင္ဝမ္ကြၽန္းရွိ မစၥတာ မီနာမီဆိုသူႏွင့္ ေတြ႔ ႀကံဳလိုစိတ္ရွိ မရွိ ေမးေလသည္။ ေတြ႔ရမည္ဆိုက အထူးဝမ္း ေျမာက္သည့္အ ေၾကာင္း ေျပာျပသည္ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ကြၽနုပ္တို႔ တိုက်ိဳၿမိဳ႕ေတာ္သို႔ ၁၉၄ဝခု ႏိုဝင္ဘာလ(၁၂)ေန႔တြင္ ေရာက္သြားေလေတာ့သည္။
ဟာေနဒါ ေလယာဥ္ပ်ံကြင္းတြင္ ဗုိလ္မိုးႀကိဳး (ဝါ)မစၥ တာမီနာမီသည္ ကြၽႏု္ပ္တို႔အား သူ႔လက္ေထာက္တစ္ဦးႏွင့္ အတူ လာေရာက္ႀကိဳဆိုလွ်က္ ရွိေလသည္။ ကာနယ္ - စူဇူကီးႏွင့္ အတူ ကြၽႏု္ပ္တို႔သည္ တိုက်ိဳၿမိဳ႕ေတာ္၌ (၃)လၾကာမွ် အလုပ္အစီ အစဥ္မ်ားကို လုပ္ကိုင္စီစဥ္ၿပီးေနာက္ ဂ်ပန္သေဘၤာတစ္စင္းျဖင့္ ဗမာႏုိင္ငံသို႔ ျပန္ခဲ့၍ ကြၽႏု္ပ္တို႔၏ လုပ္စရာလုပ္ငန္းမ်ားကို သိရွိ ေစခဲ့ရ၏။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သို႔ ၁၉၄၁ခု၊ မတ္လ(၃)ရက္တြင္ ေရာက္၍ မတ္လ(၉)ရက္ေန႔ထိ ေန၏။ စစ္ပညာသင္ၾကားရန္ အတြက္ ပထမႏိုင္ငံခ်စ္ လုလင္တစ္စုကို ကြၽႏ္ုပ္ႏွင့္တစ္ပါးတည္း ေခၚေဆာင္ ခဲ့ကာ တိုက်ိၿမိဳ႕သို႔ သေဘၤာျဖင့္ ျပန္လာခဲ့၏။ မတ္လ (၂၇)ရက္ ေန႔တြင္ တိုက်ိဳၿမိဳ႕သို႔ ေရာက္ခဲ့သည္။ (၁ဝ)ရက္ခန္႔မွ် တိုက်ိဳတြင္ ေနၿပီးေနာက္ စစ္အတတ္သင္ၾကားရန္ ဟိုင္နန္ကြၽန္းသုိ႔ ကြၽႏု္ပ္ တို႔တစ္စု ထြက္ခဲ့ၾကေလသည္။ ဇူလိုင္လေလာက္တြင္ ဗမာႏုိင္ ငံတြင္းသို႔ လက္နက္မ်ား ပို႔ေဆာင္ေရးကို မစၥတာ စူဇူကီးႏွင့္ အတူ ေဆာင္ရြက္ရန္ ကြၽႏု္ပ္ဟိုင္နန္မွ ယိုးဒယားသို႔ ထြက္ခဲ့ေလ သည္။ သို႔ေသာ္ အင္ဒိုခ်ိဳင္းနားကို အတူပူးေပါင္းကာကြယ္ေရး စာခ်ဳပ္တစ္ခု နိပြန္ႏွင့္ ျပင္သစ္တို႔ ခ်ဳပ္ဆိုၿပီးသည့္အခါတြင္ကား ႏိုင္ငံခ်င္း ဆက္သြယ္ေရးသည္ အေတာ္ပင္ ပ်က္ျပားဆိုးရြားလာ ေလရကား ကြၽႏ္ုပ္မွာ ေနာက္ပိတ္ဆံုး အစီအစဥ္မ်ားကို အၿပီး သတ္ စီစဥ္ေဆြးေႏြးျပဳလုပ္ရန္ ဟုိင္နန္သို႔ ျပန္ခဲ့ရ၏။ ထိုမွတစ္ ဖန္ တိုက်ိဳၿမိဳ႕သို႔ သြားရျပန္ေလသည္။ ေအာက္တိုဘာလအတြင္း ၌တစ္ဖန္ ဘန္ေကာက္သို႔ ထြက္ခဲ့ရျပန္၏။ သို႔ေသာ္ အေရွ႕အာရွ စစ္မေၾကညာမီ (၂)ရက္ေလာက္တြင္ ဆိုင္ဂြန္းၿမိဳ႕သို႔ ျပန္ေျပးခဲ့ ရ၏။ စစ္ေၾကညာၿပီးေနာက္ ယိုးဒယားေန ဗမာမ်ားႏွင့္ပင္ ဗမာ့ လြတ္ လပ္ေရးတပ္မေတာ္ ဖြဲ႔စည္းရႏ္အတြက္ ဘန္ေကာက္သို႔ ျပန္သြားရ၏။

ဗမာ့လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္
ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္သည္ စစ္ေၾကာင္းသံုး ေၾကာင္း ျဖန္႔ကာ ဗမာႏိုင္ငံတြင္းသို႔ ဝင္ခဲ့၏။ (တနသၤာရီနယ္မွ ဝင္သည္။) ေျမာက္ဘက္၌ မဲေဆာက္ၿမိဳ႔မွလည္းေကာင္း၊ တပ္မ ႀကီးသည္ ျမစ္သာမွ လည္းေကာင္း၊ ဝိတိုရိယ အငူမွလည္း ေကာင္း ဝင္ေရာက္ခဲ့ၾက၏။ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္သည္ ရန္သူ႔သံခ်ပ္ကာ ကားမ်ားႏွင့္ပင္ ပဲခုးအနီး၌ တိုက္ၾကရ၏။ ၿမိတ္ ၿမိဳ႕ကို သိမ္းခဲ့၏။ ထားဝယ္သိမ္းရန္ နိပြန္တို႔အား တြဲဖက္ကူညီ ေပးခဲ့၏။ ဟသၤာတတြင္လည္းေကာင္း၊ ဖ်ာပံုတြင္လည္းေကာင္း တိုက္ပြဲမ်ားကို ႏႊဲလိုက္ေသး၏။ ျမစ္ဝကြၽန္းေပၚတစ္ခုလံုးကို သိမ္း ရာတြင္ ပုသိမ္၊ ေျမာင္းျမတို႔ကို သိမ္းႏိုင္၏။ ေဒးဒရဲ၌ ေလယာဥ္ ပ်ံ(၂)စင္းကို ပစ္ခ်ခဲ့၏။ ေ႐ႊေတာင္တိုက္ပြဲတြင္ကား ျပင္းထန္ ႐ြပ္ခြၽံစြာ တိုက္ခိုက္ၾက၏။ ေရႊက်င္မွာလည္း တိုက္ခဲ့သည္။ အထက္ႏိုင္ငံ သိမ္းယူတိုက္ခိုက္ေရးတြင္ ရန္သူမ်ားအား စစ္ပရိ ယာယ္ဆင္၍ ဝိုင္းမိေအာင္ နိပြန္တပ္မေတာ္ႀကီးအာ ကူညီရာ၌ ဧရာဝတီအေနာက္ေၾကာင္း ခ်ီတက္ကူညီေပးခဲ့၏။ နိပြန္တို႔ႏွင့္ အတူတိုက္ကာ ရခိုင္ကုိ သိမ္းၾက၏။ ႏိုင္ငံတြင္း ၿငိမ္ဝပ္ပိျပားမႈ ကို တစ္ဖက္တစ္လမ္းကူညီေဆာင္ရြက္လိုက္ရ ျပန္၏။

ဗမာ့ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္
အၿမဲတမ္း စစ္တပ္ႀကီးတစ္ခု၏ အေျခမ်ိဳးေရာက္ေအာင္ ၁၉၄၂ခု ဇူလိုင္လတြင္ “ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ ကို ဗမာ့ ကာကြယ္ေရး တပ္မေတာ္”ဟူ၍ ေျပာင္းလဲဖြဲ႔စည္းလိုက္ေလ သည္။ ကြၽႏု္ပ္မွာ ထိုတပ္မေတာ္၏ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ျဖစ္လာခဲ့ရ၏။ ဗမာ့ ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္သည္ ယခုအခါ စစ္မ်က္ႏွာ၌ နိပြန္ တို႔ႏွင့္ အတူ တြဲဖက္တိုက္ခိုက္ေနေပၿပီ။

ငါတို႔၏လုပ္ငန္း
ဗမာ့ႏိုင္ငံ၏ ၾကမၼာႏွင့္ပတ္သက္၍ ကြၽႏု္ပ္သည္ ဘယ္ အခါကမွ် စိတ္သက္သာမႈ မရခဲ့မိေပ။ အိပ္မက္မ်ားတြင္မွာပင္ ကြၽႏု္ပ္သည္ ကြၽႏု္ပ္၏ မလြတ္လပ္ေသာ ႏိုင္ငံအတြက္ ေယာင္ ယမ္းငိုခဲ့၏။ ေဒါသထြက္ခဲ့မိ၏။ ယခုအခါ ဗမာႏိုင္ငံေတာ္သည္ လြတ္လပ္ၿပီျဖစ္သျဖင့္ အထူးႏွစ္သိမ့္ေက်နပ္ရေတာ့၏။
သို႔ေသာ္ ဗမာႏုိင္ငံေတာ္သည္ အႏ ၱရာယ္ ထူေျပာလွ ေသာ ကႏာၱရႀကီးကို လံုးဝေက်ာ္လြန္ၿပီ မဟုတ္ေသး၊ စစ္ႀကီး ကား တိုက္လ်က္ရွိေသး၏။ အေရးေတာ္ပံုႀကီး၏ သည္းထန္ ေသာ ေဝဒနာႀကီးကို ကြၽႏ္ုပ္တို႔ႏိုင္ငံသည္ ခံရဆဲျဖစ္၏။ အေရး ေတာ္ပံုႀကီး ေအာင္ၿပီဟုေသာ ေႂကြးေၾကာ္သံကို ကြၽႏု္ပ္တို႔ေအာ္ ၾကရန္ မသင့္ေသး။ ဗမာတိုင္း ဗမာတိုင္းအတြက္ ႀကီးေလးလွ ေသာ တာဝန္မ်ားသည္ ေရွ႕တြင္ အမ်ားအျပားပင္ ရွိၾကကုန္၏။ ထိုတာဝန္မ်ားကို ေက်ပြန္ေအာင္ ထမ္းေဆာင္ႏိုင္မွ အေရးေတာ္ပံု လံုးဝေအာင္ျမင္မည္ျဖစ္၏။
ဤသို႔ေသာ အခ်က္အျခာ ေသေရးရွင္ေရးအခါမ်ိဳး တြင္ အစိုးရ၏ ဉာဏ္စြမ္းဉာဏ္စ တစ္ခုတည္းအေပၚမွာသာ အားကိုးမည့္အစား မိမိတို႔၏ ဉာဏ္စြမ္းဉာဏ္စ၊ မိမိတို႔ဘာသာ စည္းလံုးမႈ၊ အခ်င္းခ်င္း ႐ိုင္းပင္းကူညီမႈမ်ား အေပၚတြင္ အား ထား ေဆာင္ရြက္ၾကရန္ ဗမာတိုင္း ဗမာတိုင္း နားလည္သင့္၏။ ႏိုင္ငံသူ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ မရွိေသာ အစိုးရသည္ အခ်ည္းႏွီး သာျဖစ္၏။ အထူးသျဖင့္ လမ္းပန္းအဆက္အသြယ္ပ်က္ျပား၍ အရာရာ ရွားပါး လွေသာ ေခတ္ဆိုးအခါမ်ိဳးတြင္ ႏိုင္ငံသူ ကူညီ႐ိုင္းပင္း မႈ မရွိပါက အစိုးရမွာ ဘာကိုမွ် တတ္ႏိုင္မည္မဟုတ္။
တို႔ဗမာတိုင္း ကိုယ္ရြာအတြက္ တာဝန္ကိုလည္း ေကာင္း၊ ကိုယ့္ႏိုင္ငံႏွင့္ဆိုင္ရာ တာဝန္ကိုလည္းေကာင္း၊ ကိုယ့္ ဘာသာ ေတြးဆထားပါေလ။ အေရးႀကံဳလွ်င္ ကိုယ့္တာဝန္ကိုယ္ ေက်ပြန္ရန္ အဆင္သင့္ ရွိပါေစ။
ဤသို႔ စည္းလံုးမႈ၊ ကူညီ႐ိုင္းပင္ေဆာင္ရြက္မႈရွိေသာ လူမ်ိဳးသည္ ဓားျပေဘးရန္ေလာက္ကိုသာမဟုတ္ ကိုယ့္ႏိုင္ငံကို ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္မည့္ ရန္သူမ်ားကိုေသာ္မွ ခုခံႏုိင္စြမ္းမည္ျဖစ္ ေၾကာင္းက ို(နယ္တစ္နယ္ကို တိုက္ခိုက္သိမ္းယူရန္ လြယ္ကူေသာ္ လည္း လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးကို သိမ္းသြင္းရန္ မလြယ္) ဟူေသာ ေသနဂၤ ပရိယာယ္က်မ္းတြင္ အတိအလင္း ထားရွိသည့္ ဆို႐ိုးစကား တစ္ခုက ထင္ရွားေစေလၿပီ။ ။


၁၉၄၃ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ (၁)ရက္ (ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၃ဝ၅ခုႏွစ္ ဝါေခါင္လဆန္း (၁)ရက္၊ တနဂၤေႏြေန႔ထုတ္ ဗမာ့ေခတ္ သတင္းစာတြင္) ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ကိုယ္တိုင္ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့သည္။